Polska 23 listopada – co wydarzyło się tego dnia

Tego dnia zakończył obrady sejm grodzieński, który zatwierdził II. rozbiór Polski; w Polsce odbyły się wybory do Senatu, w których zwyciężył BBWR; Rada Ministrów uchyliła uchwały pozbawiające obywatelstwa polskiego 76. oficerów PSZ na Zachodzie; Sejm podjął decyzję o likwidacji ORMO; premier Donald Tusk wygłosił w Sejmie najdłuższe w historii III. RP exposé; w pobliżu granicy gruzińsko-południowoosetyjskiej ostrzelano konwój, w którym jechali prezydenci Micheil Saakaszwili i Lech Kaczyński. Urodzili się m. in. Klementyna Hoffmanowa, Arnold Szyfman, Władysław Liniarski, Władysław Pobóg-Malinowski, Loda Niemirzanka, Kazimierz Winkler, Aleksander Małachowski, Krzysztof Penderecki, Karol Modzelewski, Mariusz Benoit, Waldemar Krzystek. Zmarli natomiast: Józef Dwernicki, Stanisław Przybyszewski, Stanisław Zaremba, Aleksander Sewruk oraz Jan Leończuk. Dzisiaj imieniny obchodzą: Adela, Felicyta, Klemens oraz Amfiloch, Fotyna, Grzegorz, Lukrecja, Michał, Orestes, Przedwoj, Syzyniusz. Nietypowe święta: Święto Wojskowej Służby Prawnej, Dzień Fibonacciego. 1287 – Książę pomorski Bogusław IV. i książę świecki Mściwój II. oraz książę wielkopolski Przemysł II. podczas zjazdu w Słupsku zawarli przymierze skierowane przeciwko Brandenburgii. 1379 – Książę mazowiecki Janusz I. Starszy wydał przywilej, który zobowiązał mieszkańców do otoczenia murem Warszawy. Miasto objęło obszar około 8,5 hektara. 1520 – Wojna polsko-krzyżacka: Wojska krzyżackie zdobyły po kilkudniowym oblężeniu Ornetę. 1619 – Polska jazda lisowczyków pokonała wojska księcia Siedmiogrodu Jerzego Rakoczego w bitwie pod Humiennem. 1672 – Pod Szczebrzeszynem wojska wierne hetmanowi Janowi Sobieskiemu zawiązały konfederację przeciwko stronnikom króla Michała Korybuta Wiśniowieckiego, skupionym w konfederacji gołąbskiej. 1793 – Zakończył obrady sejm grodzieński – ostatni sejm Rzeczypospolitej szlacheckiej, zwołany i działający pod terrorem władz carskich; zatwierdził II. rozbiór Rzeczypospolitej. 1798 – W Warszawie urodziła się Klementyna Hoffmanowa, pisarka, pedagog, autorka m.in. utworów dla dzieci i młodzieży. 1857 – W Łopatynie na terenie Galicji zmarł gen. Józef Dwernicki, uczestnik kampanii napoleońskich, dowódca kawalerii w Powstaniu Listopadowym. 1875 – W Teatrze Wielkim w Warszawie odbyła się polska premiera „Aidy” Giuseppe Verdiego. 1882 – W Ulanowie urodził się Arnold Szyfman, reżyser, założyciel i dyrektor Teatru Polskiego w Warszawie. 1897 – W Małachowie-Gustawowie pod Włoszczową urodził się Władysław Liniarski, pułkownik WP, komendant białostockiego Okręgu ZWZ-AK (1940-1945), a następnie na terenie tego okręgu dowódca Armii Krajowej Obywatelskiej; aresztowany w 1945 r. przez UB, skazany na karę śmierci, wyrok zamieniony na 10 lat więzienia. 1899 – W Archangielsku urodził się Władysław Pobóg-Malinowski, historyk, publicysta, działacz sanacyjny. 1909 – W Warszawie urodziła się Loda Niemirzanka, tancerka, popularna polska aktorka lat 30., zagrała m.in. w filmach „Ada! To nie wypada!”, „Moi rodzice rozwodzą się”; w czasie II. wojny światowej w AK. 1911 – W tygodniku „L’Oeuvre” opublikowano listy miłosne Marii Skłodowskiej-Curie i Paula Langevina. 1914 – Na Przełęczy Chyszówki w Beskidzie Wyspowym mjr Edward Śmigły-Rydz przeprowadził udany atak na pozycje rosyjskie, zdobywając ponad 80. jeńców i konie. 1918 – W Radomiu urodził się Kazimierz Winkler, poeta, autor tekstów popularnych piosenek, m.in. „Gdy mi ciebie zabraknie” i „Pierwszy siwy włos”. 1924 – We Lwowie urodził się Aleksander Małachowski, publicysta, żołnierz AK, więzień w sowieckim obozie pracy (1944-1945); przewodniczący Klubu Krzywego Koła (1959-1962); od 1980 r. w NSZZ „S”; internowany w stanie wojennym; w 1983 r. aresztowany za działalność w podziemnej Solidarności; poseł na Sejm (1989-1997; 2001-2004), wicemarszałek Sejmu (1993-1997); współzałożyciel Unii Pracy (1991); w latach 1998-2004 przewodniczący Zarządu Głównego PCK. 1927 – W Jarontach pod Inowrocławiem zmarł Stanisław Przybyszewski, pisarz, poeta, dramaturg, publicysta; napisał m.in. powieści „Homo ludens”, „Dzieci szatana”, „Synowie ziemi”, „Krzyk” oraz dramaty „Złote runo”, „Goście”, „Matka”, „Gody życia”, „Mściciel”. W swojej twórczości przedstawiał życie jako nieustanny tragiczny konflikt „duszy” i „mózgu”, uwikłania w problemy seksu oraz skrajnego indywidualizmu. 1927 – W Mińsku Mazowieckim w koszarach 7. Pułku Ułanów Lubelskich padła „Kasztanka” – ulubiona klacz marszałka Józefa Piłsudskiego. 1930 – W Polsce odbyły się wybory do Senatu. W wyborach BBWR zdobył 77. senatorów, Centrolew 13., Stronnictwo Narodowe 12., Polskie Stronnictwo Chrześcijańskiej Demokracji 2., pozostałe partie (w tym mniejszości narodowe) siedmiu senatorów. Frekwencja w wyniosła 63 %. 1933 – W Dębicy urodził się Krzysztof Penderecki, kompozytor, dyrygent i pedagog muzyczny; autor dzieł: „Tren ofiarom Hiroszimy”, „Pasja wg św. Łukasza”, „Dies Irae”, „Jutrznia”, „Polskie Requiem”, „Te Deum”, „Siedem Bram Jerozolimy”, a także oper „Diabły z Loudun”, „Raj utracony”, „Czarna maska” i „Ubu Król”. 1937 – W Moskwie urodził się Karol Modzelewski, historyk; członek PZPR (1957-1964), usunięty z partii po ogłoszeniu z Jackiem Kuroniem „Listu otwartego do członków PZPR”; więziony przez władze komunistyczne; rzecznik prasowy Krajowej Komisji Porozumiewawczej (1980-1981), członek Komisji Krajowej NSZZ „S”; w stanie wojennym internowany, następnie więziony; senator (1989-1991), współzałożyciel Solidarności Pracy (1991), honorowy przewodniczący Unii Pracy (1992-1995). 1939 – Pijani Selbstschutzmani dokonali masakry 43. Polaków i Żydów w dzikim obozie koncentracyjnym w Łobżenicy w Wielkopolsce. 1941- W odwecie za wysłanie anonimu z groźbami do władz niemieckich, przed kościołem na poznańskich Krzesinach ciężko pobito spędzonych tam Polaków z Krzesin, Krzesinek i Szczepankowa. 1942 – W Krakowie zmarł Stanisław Zaremba, matematyk, współzałożyciel Polskiego Towarzystwa Matematycznego, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego; redaktor pisma dla matematyków „Annales”. 1943 – Władysław Gomułka wybrany został sekretarzem Komitetu Centralnego PPR. 1943 – W Miechowie w Małopolsce Niemcy rozstrzelali ok. 35. Żydów. 1943 – W Woli Filipowskiej pod Krakowem Niemcy rozstrzelali 42. zakładników z więzienia Montelupich. 1944 – PKWN wydał dekret o organizacji samorządu terytorialnego. 1950 – We Wrocławiu urodził się Mariusz Benoit, aktor związany m.in. z teatrami warszawskimi: Powszechnym, Narodowym, Rozmaitości, pedagog; wystąpił w filmach „Ostatnie okrążenie”, „Olimpiada ’40”, „Przeznaczenie”, „Widziadło”, „Piłkarski poker”, „Śmierć jak kromka chleba”, „80 milionów”, a także w serialach „Najdłuższa wojna nowoczesnej Europy” oraz „Mistrz i Małgorzata”. 1951 – Ukazała się powieść Stanisława Lema „Astronauci”. 1953 – Dokonano oblotu szybowca SZD-10 „Czapla”. 1953 – W Swobnicy na Pomorzu Zachodnim urodził się Waldemar Krzystek, reżyser i scenarzysta, autor filmów „W zawieszeniu”, „Ostatni prom”, „Mała Moskwa”, „80 milionów”, „Fotograf” oraz serialu „Anna German”. 1966 – Na Wawelu odbyła się konferencja naukowa poświęcona Tysiącleciu Państwa Polskiego. 1971 – Rada Ministrów uchwałą nr 256/1 uchyliła uchwały Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej z dnia 26. września 1946 roku pozbawiające obywatelstwa polskiego 76. oficerów Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. 1974 – W Warszawie zmarł Aleksander Sewruk, aktor, dyrektor teatrów, m.in. Teatru im. Stefana Jaracza w Olsztynie. Obecnie patron Teatru Dramatycznego w Elblągu. 1981 – Premiera filmu „Dreszcze” w reżyserii Wojciecha Marczewskiego. 1981 – W katedrze płockiej umieszczono kopię średniowiecznych Drzwi Płockich. 1986 – Premiera 1. odcinka kostiumowego serialu telewizyjnego „Przyłbice i kaptury” w reżyserii Marka Piestraka. 1989 – Początek oficjalnej wizyty premiera Tadeusza Mazowieckiego w ZSRS. 1989 – Sejm podjął decyzję o likwidacji Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej (ORMO) oraz Urzędu do spraw Wyznań. 1997 – Premiera serialu telewizyjnego „Boża podszewka” w reżyserii Izabelli Cywińskiej. 2002 – Około godziny 12:00 czasu polskiego przeniesiono polskojęzyczną „Wikipedię” na serwer z nową wersją oprogramowania (z perla na PHP). 2007 – Premier RP Donald Tusk wygłosił w Sejmie najdłuższe w historii III. RP exposé. 2008 – W pobliżu granicy gruzińsko-południowoosetyjskiej nieznani sprawcy ostrzelali konwój, w którym jechali prezydenci Micheil Saakaszwili i Lech Kaczyński. 2021 – W Łubnikach w województwie podlaskim zmarł Jan Leończuk, poeta, prozaik, eseista, tłumacz. Wydał kilkanaście tomów poezji i opowiadań. Przez niemal dwadzieścia lat był dyrektorem Książnicy Podlaskiej im. Łukasza Górnickiego w Białymstoku. Źródło: PAP Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.